آسانسور

آسانسور یا بالابر ( به فرانسوی Ascenseurs ) اتاقک متحرکی است که به وسیله آن از طبقه ای به طبقات بالا روند و یا از طبقه بالا به پایین روند.  به عبارت دیگر آسانسور تجهیزات حمل و نقل عمودی است که حرکت مردم یا کالا را تسهیل می بخشد. آسانسور معمولاً به کمک موتور الکتریکی باعث حرکت عمودی کابین می شود.

همه آسانسورها در خصوصیاتی مثل داشتن کابین ، توقف در سطوح مختلف و حرکت عمودی شبیه هم هستند .

اما از نظر نیروی بالا برنده یا عملکرد موتور به چهار دسته اصلی زیر تقسیم می شوند.

1) آسانسور های کششی   2) هیدرولیک  3) وینچی    4) مغناطیسی

این نوع آسانسورها ، دارای تکنولوژی های جدیدی هستند و حتی در اروپا نیز هنوز استفاده از آنها مرسوم نشده است . تا کنون هیچ شرکتی در ایران سیستم آسانسور مغناطیسی را پیاده سازی نکرده است.

نوعی آسانسور است که با زنجیر یا طناب فولادی آویزان شده و نیروی رانش به طریقی به غیر از اصطکاک به آن وارد می شود . در این نوع آسانسور ها قاب وزنه وجود ندارد . این نوع آسانسورها معمولاً در ایران کاربرد ندارد.

آسانسورهای هیدرولیک با پمپ فشار روغن و جک هیدرولیک کار می کنند . این آسانسورها که کمتر در ایران استفاده می شوند ، دارای مزایای زیادی هستند . مانند:
الف) نرمی حرکت در استارت اولیه
ب) خرابی و استهلاک بسیار کم
پ) سهولت در عیب یابی و تعمیر
ت) ایجاد آسانسور های بسیار زیبا و شیشه ای به دلیل حذف کادر وزنه و سیم بکسل
ث) احتیاج به سازه سبک
ج) عدم نیاز به موتور خانه در پشت بام
چ) ایجاد آسانسور های باربر و سنگین با تناژ بالا
ح) زیبایی بام خانه
خ) تراز شدن دقیق در طبقات

نیروی محرکه در این نوع آسانسور ها از یک موتور که در بالای چاه  اسانسور و داخل موتور خانه نصب گردیده ، تامین میگردد.

موتور توسط کابل هایی به نام سیم بکسل به قاب آسانسور متصل می شود . در این آسانسورها ، برای سهولت در بالا بردن آسانسور و استفاده بهینه از قدرت موتور ، از وزنه هایی در کنار آسانسور استفاده می شود.

بدون وجود این وزنه ها ، برای بالا بردن آسانسور ، نیاز به موتورهای بسیار پرقدرت تری است . وزنه ها در داخل قابی به نام فریم وزنه قراردارند.

در داخل فریم وزنه به اندازه وزن کابین به اضافه نصف ظرفیت کابین وزنه وجود دارد.مثلاً ظرفیت کابین 900 کیلو گرم باشد( یعنی آسانسور نفربر12 نفره چون متوسط وزن هر نفر 75 کیلو گرم است ) به اندازه 450 کیلو گرم به اضافه وزن کابین در کادر وزنه ، وزنه وجود دارد.

«انواع آسانسور» از نظر کاربرد عبارتند از:

آسانسور حمل بار و مسافر:آسانسوری است که برای حمل و نقل کالا طراحی شده است و معمولاً حمل و نقل به همراه افراد صورت می گیرد .
آسانسور خدماتی : آسانسوری است دائمی که برای جا به جایی کالا بین طبقات ساختمان میباشد و در طبقات مشخصی عمل می کند ، دارای کابینی است که ابعاد آن به اشخاص اجازه استفاده را نمی دهد و در میان ریل های منصوبه عمودی و با حداکثر 15 درجه انحراف ، حرکت می کند . ابعادی که کابین را برای افراد غیر قابل استفاده می کند ، نباید از مقادیر زیر بیشتر شود :
الف – مساحت کف کابین یک متر مربع
ب- عمق یک متر
پ – ارتفاع یک متر
آسانسور خودروبر : در ساختمان های خصوصی آسانسور ی که اتاقک آن ابعاد مناسبی برای جابجایی خودرو های سواری داشته و طراحی آن امکان این جابجایی را می دهد.